Brasserie & Fietscafé DE ELZE te Lommel

Een bijzonder plekje, daar in de Elzen...

DE ELZEN : TUSSEN DRIE WATERS, TWEE HEIDEN, EEN SOEVEREIN, EEN VROUWENBORST EN EEN PAAR HUTTEN ACHTER DE KOLKEN…

Brasserie DE ELZE ligt op een wel heel bijzonder plekje, als je de enigszins mysterieuze titel van dit verhaaltje leest…

Drie waters

Nat Lommel beperkt zich hoofdzakelijk tot het uiterste noorden en het uiterste zuiden van deze stad. De plaatsnaam « Maai » tref je dan ook enkel aan in de gehuchten Kolonie en Kerkhoven. Ook de Elzen vallen onder nat Lommel en eeuwen geleden al ontsprong vlakbij onze brasserie de in zijn bovenloop meanderende Elzenloop, waarvan de bron nu helaas ingevolge verzakking van de grondwaterspiegel drooggevallen is. Die Elzenloop mondt over de grens met Nederland uit in de Keersop, welke op haar beurt uitmondt in de Dommel. De Dommel werpt zich in de Dieze, en de Dieze in de Maas. Daarmee behoort onze Elzenloop dus tot het Maasbekken. In een archiefstuk uit 1817 heet ze « Klagtloop ».

Maar nog twee andere waterwegen, ditmaal door mensenhand gegraven, liggen vlakbij. Het Maas-Scheldekanaal, gegraven in de jaren 1845 o.l.v. ingenieur Ulrich Kümmer en de « Kleine fossé » een bevloeiingssloot die vanuit het kanaal naar de wateringen van Lommel-Kolonie loopt, een project dat omstreeks 1850 door dezelfde ingenieur op het getouw werd gezet maar helaas grandioos mislukte. Wie daar meer wil over weten, kan eens een kijkje gaan nemen in het Museum De Kolonie aldaar.

Museum De Kolonie

Twee heiden

De landbouwers maakten vroeger gemeenschappelijk gebruik van grote heidegebieden, om er bijvoorbeeld hun schapen te hoeden of om de heide te « plaggen ». Het gehucht Heide-Heuvel beschikte destijds over twee dergelijke gebieden. Westelijk van onze brasserie lag de « Heiderheide » die later tot zandgroeve werd omgeturnd en nog later tot CenterParcs De Vossemeren. Oostelijk van de brasserie, nabij de « Grote Fossé » ligt de « Heuvelse heide » waar je de heideplant nog wel uitgebreid aantreft. Eind augustus biedt een hectaren groot heidetapijt in purperen bloei, hier een prachtig uitzicht !

Een vrouwenborst of in het Lommels…. « de mem »

Dit grondperceel tref je aan in het verlengde van vlakbij gelegen Mortels(straat), een vijftal minuten wandelen vanaf het punt waar de verharding ophoudt en in zandweg overgaat.

Die zandweg volgt mooi de contouren van een vrouwenborst en bewijst dat onze voorouders wel bijzonder origineel waren in het vinden van plaatsnamen !

De Soeverein

Het perceel met deze naam lag niet op de plaats van de huidige gelijknamige evenementenhal, maar wel relatief dicht bij onze brasserie, namelijk als je de Gordendijk oprijdt en enkele grote boogloodsen bemerkt niet ver van het T-kruispuntje (rechts Kolken, links Hutten).
Het was een staatsplantage voor laanbomen, omstreeks 1780 aangeplant maar totaal mislukt ingevolge een aantal hete zomers. Vlakbij ligt het « Hondsbos ».

Enkele hutten op de grens met Nederland (Bergeyk/Luyksgestel)

Als je op dat T-kruispuntje links gaat, kom je in de Hutten(straat). En als je deze volgt belandt je na enkele kronkelende bochten bij een aantal huizen dicht bij de landsgrens. Omstreeks 1840 hadden enkele arme sloebers hier heidehutten neergepoot en hadden in volle grondwoestenij enkele perceeltjes gemeentegrond ingepalmd om er wat magere akkers van te maken. Toen het wateringenproject in 1850 in diezelfde omgeving gerealiseerd werd, kregen deze huttenbewoners gelukkig de kans om alsnog de door hun ingepalmde gronden van de gemeente aan te kopen.

Het zal er daar in de Hutten niet veel anders uitgezien hebben

Aan het eind van deze wandeling belanden we terug in …. « De Elzen »

Even aankloppen bij onze lokale plaatsnamen-goeroe, Dr. Victor Mennen. Hij signaleert ons dat dit toponiem voor het eerst vermeld wordt in 1450. Het gebied van de Elzen bevat natte lemigzandgrond en grint op geringe diepte. Tot vandaag zijn nog vele percelen in dit oude hooilandgebied van de gehuchten Heide en Heuvel met elzen houtkanten omgeven. Het betreft de zwarte els (geslacht Alnus glutinosa). Deze boomsoort deed haar intrede in onze streken ongeveer 8000-5000 jaar geleden. De houtwallen dienden niet alleen voor de afscheiding van percelen, maar gaven in de zomermaanden schaduw aan het vee dat er soms ook graasde. In onze brasserie tref je een tekst over de elzenboom aan, die genomen is uit het wereldberoemd Cruydtboeck (1644) van de Mechelaar Rembert Dodoens. We staan er tegenwoordig niet meer bij stil maar met Elzenhout werd vanalles gemaakt en ook in de volksgeneeskunde had het zijn plaats.

Elzenbomen in de voorjaarszon

Hoe sterk is de eenzame fietser?

Jaren geleden reeds zong Boudewijn de Groot: “Hoe sterk is de eenzame fietser / Die kromgebogen over z'n stuur tegen de wind / Zichzelf een weg baant /… / En ik zit hier tevreden met die kleine op m’n schoot / De zon schijnt en er is geen reden / Met dat rotweer en die harde wind te gaan fietsen met dat kind…”

Weer of geen weer, in een fietscafé kan geen fiets ontbreken. Hij hangt hier dan ook boven het hoofd van onze gasten. Nu het is niet zomaar een fiets, want hij dateert van omstreeks 1900 en behoorde destijds toe aan “Gieljom” Trouwers, die in Lommel notaris was tussen 1886 en 1911.

Deze Guillaume of Willem Trouwers was geboren in 1860 te Hasselt, alwaar zijn uit Wellen afkomstige vader Gerardus Fr. Trouwers (1813-1871), na eerst even bij de Registratie werkzaam te zijn geweest, vanaf 1836 secretaris was bij het parket van de Procureur des Konings van de Rechtbank. Guillaume studeerde notariaat aan de Leuvense universiteit 1881-1882, waar hij studiegenoot was van twee Lommelaars: Henri Bollen en (de latere burgemeester) François Van Ham. Hij huwde in 1885 te Alken met Octavie Boes. In de periode 1882-1886 was hij in de leer op een notariskantoor, vermoedelijk bij zijn oom Thenaers. Hij is alsdan blijkbaar woonachtig te Alken, want hij wijkt vandaar in te Lommel op 20 juni 1886, vlak na zijn benoeming tot notaris. Hij was bestuurslid van Lommelse fanfare (opgericht 1900) en van het Davidsfonds Lommel (opgericht 1911). In 1900 verhuisde notaris Trouwers naar een nieuw gebouwde woning in de Lommelse Kerkstraat, waar achtereenvolgens 5 notarissen kantoor zullen houden: Guillaume Trouwers (1900-1911), Gustave Trouwers (1912-1929), Charles Indekeu (1929-1942), Jacques Indekeu (1951-1986), en Bruno Indekeu (1986-1991). In 1994 werd dit herenhuis afgebroken.

Guillaume Trouwers overleed op 14 september 1911 nadat hij een tijdje eerder zijn fiets cadeau had gedaan aan notarisklerk Petrus Ley (1870-1944). Diens dochter Ida (1917-2008) schonk hem veel later aan de vader van één van de uitbaters van “De Elze”…
En zo is 't dus gekomen.

Culinair genieten in een rustige & groene omgeving

Brasserie De Elze is gelegen midden tussen velden en weiden. Op het terras (50 pl.) zit je werkelijk middenin het groen. Maar ook binnen (35 pl.) is het supergezellig zitten. Foto's van het oude Lommel sieren er de muren.

Voor wandelaars en fietsers zijn wij langzaam maar zeker "the place to be" geworden.

U kan bij ons terecht voor een koffie, frisdrank of een lekker glas bier. Wij hebben de gebruikelijke keuze in huis, en als uitschieters kan je bij ons een fles van 75cl La Chouffe of La Trappe bestellen.

Maar vergeet niet dat Rebecca een regelrechte keukenprinses is en dat ze zoveel mogelijk kakelverse produkten gebruikt.
Haar verse dagsoep bijvoorbeeld, is om van te smullen en van de croques en pasta's (lasagna, spagetti bolognaise, vegetarische pasta) zal je je vingers aflikken! Probeer de croque met champignons en spek maar eens uit, en je zal zien...

Onder de rubriek "op de boerenbuiten" staan enkele speciallekes op het menu : boerenomelet, boterham met kipkap en mosterd, boterham met plattekaas en radijsjes.

Hou je het liever wat eenvoudiger, dan kan je kiezen tussen een reeks broodjes en er is ook een kinderkaart.

Ook aan de zoetekauwen is gedacht. Pannenkoeken, ijsjes, milkshakes, koffie met taart, verwenkoffie, alles vers en met liefde voor jullie klaargemaakt !

Niet alleen de versheid van onze gebruikte produkten is onze troef. Ook de betaalbaarheid van hetgeen wij jullie voorschotelen, schrijven wij hoog in het vaandel. De meeste van onze schotels kosten nog geen 10 Euro...

Je kan bij ons zowel voor een romantisch etentje met zijn twee, bij kaarslicht, terecht als voor groepsfeesten gaande tot pakweg 20 genodigden.

Belangrijk vinden wij ook onze gezinsvriendelijke aanpak. Er is een kinderhoek en langsheen onze parking lopen twee schattige mini-shetlandpaardjes. Jonge moeders hoeven zich geen zorgen te maken want wij hebben enkele babystoelen ter beschikking en er is een luierverversingsplek.

Het oude gemeentehuis van Lommel werd in 1845 in classicistische stijl opgetrokken. Rechts vooraan staat de oude kiosk die in 1905 werd opgericht naar aanleiding van 75 jaar onafhankelijk België. In 1942 werd deze kiosk afgebroken en 7 jaar later vervangen door de huidige, maar wel aan de andere zijde van het plein.